Voetbalemotie: automatisch de juiste samenvatting op basis van een algoritme?

Hoogtepunten selecteren uit een limburgse derby

Gisteren was ik op uitnodiging van Auxilicon en de ICT-Coach aanwezig bij de voetbalwedstrijd VVV Venlo – Roda JC (1-1). De dag ervoor verscheen op Nu.nl een artikel over een wetenschappelijk onderzoek. In het onderzoek staat beschreven hoe een algortime (“het recept dat de computer instrueert welke rekenstappen uitgevoerd moeten worden”) automatisch de belangrijkste situaties van de wedstrijd selecteert. Dit gebeurt op basis van het analyseren van menselijke emoties uit de audio- en videogegevens van de voetbalwedstrijd. In het kort komt het erop neer dat onder andere het geluid in het stadion en de gezichtsuitdrukkingen van spelers worden geanalyseerd. Neemt het gejuich in het stadion toe dan betekent dit waarschijnlijk dat er een spannende situatie is. Zo’n situatie hoort thuis in een samenvatting (bijvoorbeeld NOS Studio Sport).

vvv-rodajc

Traditioneel worden de samenvattingen van voetbalwedstrijden door mensen gemaakt. Zij selecteren en monteren de beelden voor de uitzendingen en voorzien de samenvatting van het juiste commentaar (er zijn trouwens ook algoritmen ontwikkeld om het commentaar van een wedstrijd automatisch te genereren). Dit werk is arbeidsintensief volgens de onderzoekers. Het automatiseren van dit proces zou dus voordelen kunnen hebben.

De vraag bij zo’n computerprogramma is in hoeverre dit algemeen toepasbaar is. Als we een willekeurige wedstrijd nemen, selecteert het programma dan de juiste beelden? Omdat ik het artikel van de onderzoekers had gelezen heb ik tijdens de wedstrijd goed geluisterd naar de geluiden in het stadion in Venlo. Van bepaald gezang van supporters vroeg ik mij af of het algoritme er wel of niet voor zou kiezen om het te selecteren.

De juiste emotie, de verkeerde interpretatie

In de tweede helft werd de aanloop die de keeper van VVV nam bij de doeltrap door de supporters van Roda JC zingend begeleid. Ik herkende dit deuntje uit de tijd dat ik zelf voor Roda JC actief was. Op een bepaalde melodie werd een aantal stevige woorden gebruikt. Ik citeer: “*********, ******, **********!”. Een doeltrap is vaak niet het meest interessante moment in een wedstrijd. Vermoedelijk zal het algoritme uit het onderzoek zulke momenten toch selecteren omdat het geluidsniveau sterk toeneemt. De supporters zingen namelijk uit volle borst. Dan lijkt het me verstandig dat er ook automatisch een kijkwijzer symbool worden toegevoegd zodat de kijker wordt geattendeerd op grof taalgebruik. Een andere optie is natuurlijk dat er een piepje wordt toegevoegd om de tekst van de supporters te verhullen.

Ik moest ook terugdenken aan een wedstrijd die ik eind jaren negentig had bezocht. Oxford United – Queens Park Rangers. Het was een ouderwetse kick and rush wedstrijd vol emotie bij spelers en toeschouwers. Voortdurend hoge ballen op de spitsen. Het leek wel of er glooiingen in het veld zaten op de plekken waar de lange en zware spitsen duels uitvochten met de eveneens lange en zware verdedigers. De wedstrijd was niet om aan te gluren, maar de supporters van Oxford zongen negentig minuten lang. Trots en uit volle borst. Voor hen was de hele wedstrijd één groot hoogtepunt, ook al waren ze de onderliggende partij en verloren ze kansloos. Voor mij was het eerlijk gezegd een hoogtepunt om deze voetbalsfeer mee te maken. Maar om de wedstrijd in zijn geheel uit te zenden als samenvatting zou te ver gaan. Hoe zou het algoritme hier mee omgaan? Waarschijnlijk zou de output van het algoritme nog flink aangepast moeten worden door een deskundige. Dan biedt een automatische oplossing niet echt meerwaarde.

De kwaliteit van de wedstrijd bepaalt nog altijd of het de moeite waard is

In algemene zin geldt dat de kwaliteit van de output van toepassingen die menselijke emoties automatisch analyseren sterk van situatie tot situatie zal verschillen. Wedstrijden met weinig afwisseling in emotie zullen een lastige klus vormen voor het algoritme. Voorlopig verwacht ik dat de samenvattingen door deskundige mensen gemaakt zullen worden. Of de selecties door mensen worden gemaakt of dat dit automatisch gebeurt maakt voor de kwaliteit van het vertoonde spel (en dus voor de samenvatting) niets uit. De wedstrijd VVV Venlo – Roda JC kende slechts een paar echte hoogtepunten, al zat de stemming er op de tribunes met name in de tweede helft goed in. Voor de neutrale toeschouwer zou de samenvatting kort zijn; twee doelpunten en drie gemiste kansen.